Ebced Hesabı Nedir?
Ebced hesabı (cifr ilmi), Arap alfabesindeki her harfe belirli bir sayısal değer veren eski bir hesaplama sistemidir. "Ebced" adı, ilk dört harfin birleşiminden gelir: Elif (1), Be (2), Cim (3), Dal (4).
Osmanlı döneminde tarih düşürme, isim analizi ve çeşitli hesaplamalarda yaygın olarak kullanılmıştır.
Ebced Değerleri Tablosu
Arap harflerinin ebced değerleri:
| Grup | Harfler | Değerler |
|---|---|---|
| Birler | ا ب ج د ه و ز ح ط | 1-9 |
| Onlar | ي ك ل م ن س ع ف ص | 10-90 |
| Yüzler | ق ر ش ت ث خ ذ ض ظ | 100-900 |
| Binler | غ | 1000 |
Tarih Düşürme
Osmanlı edebiyatında ebced hesabı ile tarih düşürme yaygın bir sanat formuydu. Bir mısranın veya cümlenin harf değerleri toplandığında belirli bir Hicri yıla denk gelecek şekilde düzenlenirdi.